Birtakım kanıtlara başvurarak, temel dini hükümleri açıklayan, sistemleştiren ve savunan; İslam inancının ilkelerini akıl te­meline oturtmayı, açıklamayı amaçlayan di­siplin.

Dinde geçen temel kavramları konu alan, İslam mezheplerinin kurucularını ve dogma­larını, felsefi okulların görüşlerini, paganiz­mi ve metafizik problemleri inceleyen disip­lin olarak kelam, Allah’ın özünden ve sıfatlarından, peygamberlikle ilgili konular­dan, varlıkların hallerinden, başlangıç ve sonlarından söz eder. Kesin birtakım kanıt­lar ortaya koyarak ve bu arada karşıt görüş­tekilerin itiraz ve kuşkularını gidererek, dini inançları temellendirmeye ve kanıtlamaya çalışır.

Materyalist görüşler, Hıristiyanlık ve İslam inançlarından birini ya da hepsini birden red­deden görüşler karşısında. İslamiyetin savun­masını yapma amacının bir parçası olarak or­taya çıkmış olan dini-felsefi disiplin olarak kelamın kaynağında Kuran ve hadisler vardır. Hicretin ilk yüzyılının sonlarına doğru ortaya çıkan kelam, itikat, tevhid, Tanrı’nın sıfatları, kaza ve kader, ahiret, ruhun ölümsüzlüğü, ölümden sonra diriliş gibi konuları işlemiştir. Zamanla İslam görüşlerini savunmayı ana ilke edinen kelam, Kuranın ayetlerine anlam vermek, O’nu anlamak, temellendirmek, her türlü İslam dışı inançla mücadele etmek ve İslamla ilgili arılaşmazlıkları çözmek amacı gütmüştür. Yaratılanı yaratanı göstermesi ba­kımından ele alan kelam, Tanrı’nın özünü ve niteliklerini, yaratan-yaratılan ilişkisini de inceler.